Bước tiếp theo là xây dựng nhà yến mới. Khi những ngôi nhà cũ đã có đàn chim khá đông, nếu muốn tăng nhanh sản lượng, theo kinh nghiệm của một số nước nên phát triển theo kiểu “vết dầu loang”, nghĩa là xây thêm các nhà yến gần với nhà và nơi đã có yến sinh sống, dẫn dụ được một số chim vào làm tổ trong nhà mới, và cứ như vậy loang dần ra…

1. Thiết kế nhà nuôi yến và lắp đặt các trang thiết bị cần thiết

Ngôi nhà nuôi yến lý tưởng phải đáp ứng được những yêu cầu sau:

 

 

 

- Khoảng cách của lỗ thông hơi cách tấm sàn trên và dưới 50cm là khoảng cách lý tưởng.

- Khoảng cách lỗ ra vào cần dựa vào từng ngôi nhà được xây dựng lớn nhỏ để biết cách chừa lỗ cho chim vào. Có thể 20x30 cm, 40x60 cm, 40x80 cm tùy theo số lượng bầy đàn trong tương lai, hoặc trong từng giai đoạn để chúng ta thiết kế sao cho phù hợp,…

- Khoảng cách của thanh làm tổ và cách đóng tùy vào khổ ván (theo chiều rộng). Thanh làm tổ cho chim cũng rất quan trọng, phải mềm và tuyệt đối không có mùi khác thường, không nên sử dụng gỗ chưa được nghiên cứu như: gỗ xoài, ổi, bạch đàn, cừ tràm,… Một số hộ tự nghiên cứu mày mò và đóng những loại gỗ mà gia đình có sẵn hoặc mua những loại gỗ không phù hợp với đặc điểm của nhà yến dẫn đến việc chim không những ít vào ở mà còn tốn kém chi phí rất cao khi phải khắc phục lại để đạt hiệu quả như mong muốn. Chính vì thế chúng ta phải lưu ý và sử dụng thanh làm tổ chuyên dụng.

Clip về nghề nuôi yến trong nhà trên trang vnexpress

- Tổ giả: tùy vào từng điều kiện, môi trường đầu tư hoặc căn cứ vào mùa bắt đầu đầu tư để cân nhắc nên hay không nên đóng một số ít tổ giả xung quanh một số loa được gắn bên trong nhà. Chúng ta không nên lạm dụng sử dụng tổ giả nếu chúng ta chưa hiểu hết tác dụng của nó đối với bản chất sinh sống của loài chim yến, yến sẽ có cảm giác khó chịu, giảm hiệu quả bầy đàn cũng như năng suất làm tổ…

- Loa trong nhà: Việc thiết kế và bố trí hệ thống loa trong nhà là rất quan trọng. Hệ thống phải được thiết kế làm sao sử dụng được nhiều chế độ tiếng khác nhau trong từng thời điểm trong ngày và đêm. Đặc biệt việc bố trí hợp lý để tạo hiệu ứng bầy đàn hiệu quả nhưng phải tiết kiệm tối đa khi chúng ta đầu tư. Tránh việc chúng ta tìm hiểu qua loa và suy diễn, tự đầu tư, tự gắn, tự điều chỉnh công suất làm giảm độ bền của loa dẫn đến việc tốn kém chi phí (vì phải thay loa thường xuyên) không những ảnh hưởng đến việc đầu tư mà còn ảnh hưởng đến việc duy trì bầy đàn của yến.

- Khử mùi: căn cứ vào từng vùng và mật độ yến cũng như khả năng đầu tư ban đầu để sử dụng đúng loại mùi kích thích, tạo mùi bầy đàn hợp lý để tạo môi trường thân thiện và làm cho yến tưởng có “bạn” đã ở sẵn. Sử dụng chất lỏng phun xung quanh tường, bột khô rải sàn nhà,…

- Loa ngoài: dùng tiếng kêu bên ngoài và trong nhà để dẫn dụ chim, có nhiều cách sử dụng giàn máy tự động và cài đặt các chế độ hợp lý theo từng chương trình hẹn giờ để thu hút chim được hiệu quả. Mặt khác, nhằm hạn chế tối đa về việc ảnh hưởng từ tiếng thu hút chim đến các gia đình bên cạnh và môi trường xung quanh. Căn cứ vào các vùng miền và mức độ, điều kiện thuận lợi của những bầy đàn hoặc khu vực mà chúng ta đầu tư để thiết kế công suất máy phát hợp lý, đạt hiệu quả thu hút và dẫn dụ chim về.

- Cây tạo côn trùng: trồng các loại cây để tạo côn trùng cho chim thích như: cây sung, cây táo nhơn. Cây được trồng xung quanh nhà hoặc vùng bay lượn của chim. Làm như thế sẽ thu hút được yến về rất đông (ngoài ra chúng ta cũng có thể dùng bột tạo côn trùng nếu cần).

- Máy phun sương: nhằm giữ nhiệt độ và độ ẩm bên trong nhà chim (60-95% / 26 – 31 độ C).

Theo các chuyên gia, muốn xây dựng nhà yến phải hội tụ những yếu tố nhất định: bản vẽ, thiết kế đầy đủ lỗ ra vào, thông tầng, thông hơi, chia phòng, đóng thanh làm tổ, môi trường xung quanh nhà yến... Không nên theo một khuôn mẫu chung nào mà phải tính toán cho phù hợp với từng khu vực, từng vùng để đưa ra bài toán đầu tư cho hợp lý. Phải phân tích từng chi tiết, không được chủ quan, tránh việc dẫn đến các thất bại từ tác động ngoại cảnh do thời tiết theo mùa thất thường làm thay đổi nhiệt độ đột ngột, ảnh hưởng đến môi trường sống cho yến, cũng như ảnh hưởng đến nguồn thức ăn cho yến. Ngoài ra, chúng ta cũng phải đặc biệt chú ý đến kết cấu xây dựng nhà cho yến tại các vùng, miền khác nhau do thường có mưa, bão nhiều và nhiệt độ thời tiết thay đổi liên tục...

Chị Lê Minh Châu, phó Giám đốc công ty TNHH và Dịch vụ Phan Hưng Thịnh cho hay “Thành công của một nhà nuôi yến thành công phụ thuộc 40% vào địa điểm nuôi, 50% vào kỹ thuật( trong đó 15% là do ván làm tổ, 10% do chất tạo mùi dẫn dụ, 15% do môi trường độ ẩm-nhiệt độ, 5% do âm thanh, các yếu tố kỹ thuật khác chiếm 5%), 10% là do yếu tố may mắn”.

 

2. Xác định các yếu tố xâm hại, địch hại yến

- Các loài chim: chim đại bàng, cú mèo, quạ, bồ câu,… tốt nhất không nên để chúng bay xung quanh ngôi nhà yến, nếu thấy phải xua đuổi, không để chúng xâm nhập lại gần.

- Chuột: chim yến rất sợ chuột, nếu chuột vào yến sẽ bay đi nơi khác nên bằng mọi cách phải ngăn chặn chúng từ mọi ngõ ngách để chúng không có cơ hội vào được (thấy là diệt).

- Dơi: dơi rất hôi & luôn quấy động, thậm chí chúng còn ăn trứng và yến con, có nhiều nhất vào mùa khô khiến yến bay đi nơi khác.

- Rệp: rệp là loại rất hôi, khi đóng gỗ tạo ra khe hở trên trần sẽ tạo điều kiện cho chúng sống và phát triển, yến khó chịu, không làm tổ.

- Nhện: lưu ý lỗ ra vào có nhện và gián hay không, nếu có phải quét dọn ngay nếu không sẽ làm ảnh hưởng đường bay của yến.

3. Những cách bảo vệ cho Yến

- Lắp đặt hệ thống quan sát (camera) trong và ngoài nhà yến để đảm bảo vệc giám sát các mối nguy hại cho nhà yến từ con người cũng như các tác nhân liên quan khác.

- Tốt nhất, cửa ra vào nhà yến dành cho người phải dày 1 - 2 lớp và nên trang bị các loại khóa tốt để chống trộm.

- Xây tường bao xung quanh nhà yến, phải có bảo vệ nếu gia chủ đầu tư xa vị trí nhà ở của mình.

Một tổ yến

4. Các loại thức ăn cho chim yến

Việc nâng cao tỷ lệ sống và giải quyết tốt vấn đề thức ăn của chim con (kể cả thức ăn tự nhiên và nhân tạo) cũng là những vấn đề cần lưu tâm khi nuôi yến.

- Ngoài nuôi chim con bằng ấu trùng ong kiến, người ta đã nuôi chúng bằng thức ăn nhân tạo tăng cường. Bước đầu thử nghiệm tại Việt Nam, chim con chấp nhận loại thức ăn này. Cần bổ sung một loại enzym thích hợp vào mồi ăn của chim con.

- Thức ăn sống bổ sung: là loại thức ăn côn trùng đóng hộp (kiểu artemia dùng cho nuôi tôm), với hàm lượng protein cao đến 56%, là thức ăn tự nhiên 100%. Đây là một loại côn trùng hai cánh – dipteramino, thuộc giống Drosophila – ruồi dấm. Thức ăn được cung cấp trong nhà yến gần với nơi sẽ làm tổ, chim bố mẹ không phải đi xa, không mất nhiều năng lượng, chim con cũng đủ mồi để lớn lên nhanh chóng và đủ sức rời khỏi tổ. Nhờ vậy, số lượng yến và năng suất nhà yến tăng cao.

- Nước uống cho chim non cũng rất cần thiết, cho uống nước sạch khử trùng từ ngày thứ 10 sau khi nở. Ngoài ra còn có thêm nước uống chuyên dùng cho chim non.

Một vấn đề cần lưu tâm là số lượng đàn chim tăng lên phải được cân bằng với môi trường sống vĩ mô của chim. Để tránh các khuynh hướng giảm sút của đàn yến tự nhiên, gây cạnh tranh thức ăn trong thiên nhiên, nên trồng thêm xung quanh nhà yến những loại cây mà yến ưa thích (như cây keo dậu – Leucaena glauca), gây nuôi các loại côn trùng làm thức ăn cho chim và nhất là bảo vệ môi trường thiên nhiên ven biển.

Nếu môi trường thiên nhiên bị phá hủy do đô thị hóa, chim yến có thể sống trong “khách sạn 5 sao” giữa các thành phố (như ở Malaysia, Thái Lan) nhưng phải đi xa kiếm ăn, sự tiêu tốn năng lượng và thiếu thốn thức ăn sẽ làm số lượng quần đàn giảm xuống. Vì vậy, vấn đề bảo vệ môi trường thiên nhiên ven biển phải được đặt lên hàng đầu. Thái Lan đã bảo tồn được khu rừng ngập mặn nên đàn chim yến của Thái Lan phát triển rất nhanh, đây là một điển hình mà Việt Nam cần học tập. 

Ông Mười Thiết (Tiền Giang) tiết lộ, nghề nuôi yến hiện nay lợi nhuận rất cao nhưng muốn thành công, người nuôi phải say mê và nắm vững kỹ thuật, nhất là môi trường xung quanh phải ổn định. Đặc biệt, thời gian khai thác phải hợp lý, tránh lấy tổ lúc chim mới đẻ trứng hoặc con vừa mới nở. điều quan trọng nhất là làm sao để chim con sau khi bay ra lại trở về sống trong ngôi nhà chỉ định. Và muốn nghề nuôi yến phát triển một cách bền vững, trong tự nhiên chúng ta cần phải cho chim bố mẹ tự ấp trứng của chúng.

5. Tìm đầu ra cho sản phẩm

Bạn có thể tìm đến các công ty cung ứng dịch vụ nuôi chim yến để tìm cho một nguồn đầu ra ổn định, một số công ty như công ty TNHH và dịch vụ Phan Hưng Thịnh có nhận bao tiêu sản phẩm cho các khách hàng mà công ty này cung ứng dịch vụ. Công ty sẽ mua theo giá thị trường tại thời điểm thu mua. 

Trên đây là những bước đi cơ bản ban đầu giúp bạn có được cái nhìn toàn cảnh về nghề nuôi yến, một trong những nghề đang rất phát triển tại Việt Nam hiện nay.

Chúc bạn sớm thành công với lựa chọn đầu tư của mình.